Meme Hastalıkları
ve Cerrahisi
Günümüzde meme hastalıklarının sıklığı hızla artmakta
ancak erken tanı ve uygun tedavi ile çok başarılı sonuçlar
elde edilebilmektedir. Bu nedenle memede yaşanan
sorunların, konusunda deneyimli hekimlerce
çözümlenmesi önem kazanmaktadır.

Lenfödem Tanı ve Tedavisi

Lenfödem Nedir?

• Lenfödem, protein içeriği yüksek sıvının dokuda birikmesidir.

Lenfatik sistem:
1. Lenfosit üreterek vücudu enfeksiyon ve hastalıklardan korur.
2. Dokuyu artıklardan (su ve protein fazlası, bakteri, virüs ve yıkım ürünleri) temizler.
3. Lenf damarları ile su ve proteinlerin dokudan bölgesel lenf düğümlerine (koltuk altında) ve oradan da büyük kan damarlarına verilmesi ile
hem dolaşımdaki sıvı miktarı ayarlanır hem de dokudaki protein miktarı azaltıldığı için doku içi basınç düzenlenir.
Lenfatik sistem bir noktada (koltuk altı lenf düğümlerinin alınması ile ya da koltuk altına radyoterapi uygulanması ile) kesintiye uğradığında:
1.lenf sıvısı dokuda birikmeye başlar.
2. Proteinden zengin lenf sıvısı birikimi dokuda ya daha fazla sıvı geçişine neden olur, ödem artar.
3. Dokuda kronik inflamatuar bir reaksiyon başlar, doku içine kandan inflamasyon hücreleri geçer ve kollajen lifleri çoğalır (fibrozis).
Bu durum dokunun giderek sertleşmesine neden olur.
4. Dokudaki artmış protein konsantrasyonu ve mikroorganizmaların uzaklaştırılamaması nedeniyle lenfanjit ve sellülit gibi enfeksiyonlar
ortaya çıkar.

Tedavi edilmezse:
• lenfödem kötüleşir,
• bakterial ve fungal enfeksiyonlar gelişebilir,
• kol ve gövdedeki büyüme sonucu fonksiyon bozuklukları ortaya çıkar,
• hayat kalitesinde azalma olur.

Meme hastalıkları tedavisi sonrası cerrahi ve/veya radyoterapi ile üst ekstremite lenfatik drenajının bozulabilir:
• Sentinel lenf nodu biyopsisi sonrası çok enderdir, ancak değişik yayınlarda %5’e kadar olabileceği bildirilmektedir.
• Aksiller diseksiyon (koltuk altından meme ile ilgili lenf düğümlerinin çıkarılması) ile kolda %10 oranında lenfödem gelişebileceği bildirilmektedir.
• Aksiller diseksiyon sonrası koltuk altının ışınlanması (radyoterapi) ile lenfödem gelişme riskinin %30’a çıkabildiği bildirilmektedir.

Lenfödem gelişimini önlemede:
1. Gereksiz koltuk altı müdahalesinden kaçınmak - koltuk altına yayılım olmadığı düşünülen vakalarda sentinel lenf nodu biyopsisi uygulanmalı
2. Koltuk altına cerrahi uygulanan vakalarda kol hareketlerine erken başlama
3. Travma, enfeksiyon ve kilo alımı önlenmeli
4. Lenfödem tanısı erken konmalı ve kolda sertleşme (fibrozis)başlamadan tedaviye başlanmalı.

Meme ameliyatı öncesi ve ameliyat sonrası belirli aralarla yapılacak kol çapı ölçümleri ile lenfödemde erken tanı koyup
tedaviye başlama imkânı vardır.


Lenfödem tespit edildiğinde öncelikle durumun meme kanseri nüksüne ya da venöz yetersizliğe bağlı olmadığını belirlemek
için çeşitli tetkikler yapılmalıdır.


Lenfödem Tanısı ve Evreleme

*BAŞLANGIÇ SEMPTOMLARI:
Kolda ağırlık hissi olur
Koltuk altında bir top varmış gibi hissedilir
Karıncalanma, uyuşukluk olur
Yüzük ya da saatin daraldığı söylenir
Ciltte gerginlik olur
Sütyen sıkar
Esneklik azalır
Kol çabuk yorulur
Gözle görünen şişme olur

*ŞİKÂYETE GÖRE DERECELENDİRME:



*MUAYENE BULGULARINA GÖRE EVRELEME:


*Dirican A, Andacoglu O, Johnson R, McGuire K, Mager L, Soran A. The short-term effects of low-level laser therapy in the management of breast-cancer-related l ymphedema.
Support Care Cancer. 2011 May;19(5):685-90.


Lenfödem Tedavisi (Komplet Dekonjestif Tedavi (CDT))
• Manuel Lenfatik Drenaj (MLD)
Trunkal temizlik ile başlanır. Lenfödemli koldan gelecek lenf sıvısını alabilmesi için özel bir masaj tekniği ile önce gövdenin lenfatikleri boşaltılır.
• Kompressif Bandajlama
• Tedavi Edici Eksersizler
• Cilt Bakımı
• İntermitan Pnömatik Kompresyon Tedavisi (IPC, Jobs)
• Dirençli vakalarda low level laser therapy (LLLT)
• Hasta Eğitimi
     - Basit lenfatik drenaj (hastanın kendi kendine yapacağı drenaj masajı)
     - Ekstremite egzersizleri
     - Ekstremite elevasyonu
     - Kompresyon giysileri kullanımı
     - Pneumatic Compressive Device (PCD)