KadıköyŞifa TwitterKadıköyŞifa FacebookSanal Tur4442574KadıköyŞifa Fizik Tedavi LaboratuvarlarıKadıköyŞifa Ataşehir Hastanesi

  Perinatoloji (Yüksek Riskli Gebelik)

Gebeliğin 15. haftasından itibaren yüksek çözünürlüklü ultrasonografi aletleri ile fetal tıp alanında ve fetal anomali tanısında deneyim birikimi olan uzman hekimler tarafından yapılan detaylı fetal incelemedir.

Genellikle fetusla ilgili hastalık riskinin varlığı durumunda uygulanır. İstek üzerine riski yüksek olmayan  gebelerde de, tercihen 18-23 haftalar arasında uygulanabilmektedir.

Detaylı ultrasonografi incelemesinin uygulandığı riskli durumlar;

1) Anomalili bebek öyküsü, annede, babada bazen ailede anomali varlığı,

2) Yapılan ilk ultrason incelemesinde şüpheli bir durum varlığı,

3) Annede şeker hastalığı varlığı,

4) AFP tarama testinin yüksekliği,

5) Bebekte gelişim geriliği, bebeğin suyunun azlığı veya fazlalığı,

6) Gebelikte ilaç, alkol, kokain vb. kullanımı, röntgen uygulanması,

7) Annenin gebelikte toksoplazmozis gibi bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebilecek bir enfeksiyon hastalığı geçirmiş olması,

8) Anne yaşının 35 üzerinde olması, üçlü test veya 11-14 hafta taraması (ikili test) gibi testlerin pozitif olması durumunda bebekte  kromozom anomalisi riskinin değerlendirilmesi için yardımcı yöntem olarak,

9) Maternal anksiyete ve ailenin isteği vb.

Yöntemin ana amacı bebeğe ait organ anomalilerinin ve kromozom anomalilerine ait bulguların aranması ve değerlendirilmesidir. Organ anomalileri kabaca iç ve dış organlardaki şekil sorunlarıdır. Bunlar majör ve minör diye iki gruptadır. Majör olanlar sağlık problemi yaratırlarken, minörler tek başlarına genellikle sorun yaratmazlar. Minör anomalilerin canlı doğan bebeklerdeki sıklığı % 15 iken, majörlerin sıklığı % 2-3 civarındadır. Detaylı ultrason incelemesinin ana hedefi majör anomalilerin doğum öncesi dönemde tanılarının koyulmasıdır. Bu gruptaki anomalilerden 15. haftadan 40. haftaya kadar ilerleyen  gebelik haftalarında % 50 ile % 80-90 kadarının tanısı koyulabilmektedir. Anomali tanısını 23. haftadan sonra koymanın yararı sınırlı  olduğundan detaylı fetal ultrason incelemesi  olabildiğince bu haftadan önce yapılmaktadır. Tercihen hafta 18-23 arasıdır ve bu haftalarda majör anomalilerin % 60-75 kadarının doğum öncesi tanısı koyulabilmektedir. Bazı anomalilerin tanısının ancak ileri gebelik haftalarında koyulabileceği, bazılarının ise gebelik süresince görülmesinin  mümkün olmadığı bilinmelidir.

Konunun anlaşılabilmesi açısından sayıları 100 leri bulan anomalilerden  bir bölümünün 18-23. hafta detaylı ultrason  incelemesi ile görülebilirlik oranları aşağıda listelenmiştir.

Anensefali (başı olmayan fetus)               % 100
Spina bifida (bel kemiğinde açıklık)         % 95-98
Hidrosefali (baş içinde sıvı toplanması)   % 75
Holoprosensefali, hidranensefali              % 100
Lissensefali                                                % 0
Mikrosefali                                                 % 50 (bir bölümü sonra gelişir)
Yarık dudak                                               % 95-100
Yarık damak                                               % 30-40
Diyafragma fıtığı                                        % 70
Yemek borusu tıkanıklığı                        < % 50
Kalp anomalileri                                           % 75
Karın duvarı defektleri                               % 95-100
Böbrek, idrar yolu  anomalileri                   % 50-75
İskelet sistemi anomalileri                          % 75-100

Kromozom anomalileri ise özellikle 35 yaş üstü gebeliklerde daha sık görülen kromozom sayı ve yapı anomalileri olup en sık rastlanan örneği Down sendromu  (trizomi 21, mongol bebek) tir.  Detaylı ultrason hiçbir kromozom hastalığında kesin tanı yöntemi değildir, ancak bu hastalıklara ait ultrason  bulgularının varlığı veya yokluğu kromozom hastalığı riskini arttırıp, azaltabilmektedir. Bu amaçla yapılan detaylı ultrason incelemesinin diğer adı ‘‘genetik ultrason’’ olup, gebeliğin 15-23. haftaları arasında uygulanmaktadır. Bu inceleme ile Down sendromlu fetusların %60-65’inde , trizomi 13-18’li fetusların % 80’inde ilgili ultrason bulguları saptanabilmektedir.

“Tek Gen Hastalıkları” adı verilen bir diğer grup hastalık ise sadece bu hastalık için özel riski olan ailelerde amniyos sıvısından ya da plasentadan  alınan örnekteki bebeğe ait hücrelerde yapılacak moleküler tanı yöntemleri ile aranabilmektedir. Bugüne kadar genetik geçişli yaklaşık 6000 çeşit hastalık tanımlanmış olmasına karşın, bunlardan sadece  150 kadarında  doğum öncesi tanı koyulabilmiştir. Nadir durumlar dışında ultrason incelemesi bu hastalıklarda tanı yöntemi değildir.

Detaylı ultrason incelemesi sırasında uterus duvarına ait sorunlar, fetus sayısı, fetusun canlılığı, amniyos sıvısı miktarı da değerlendirilir. Fetusa ait ölçümler alınır ve gelişimi değerlendirilir. Gerekli ise Doppler analizleri yapılarak bebeğin kan akımları hakkında  bilgi toplanabilir. Gereken vakalarda rahim ağzı uzunluğu ölçülebilir.