Dar Kanal Hastalığı

DAR KANAL HASTALIĞI NE DEMEKTİR?

Değişik nedenlerle bel bölgesindeki omurilik kanalının daralması ve kanal içinden geçen sinir liflerinin bası altında kalarak çeşitli yakınmaların ortaya çıkmasıdır.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bel bölgesindeki omurilik kanalının daralmasıyla değişik bulgular ortaya çıkar.
 
• Hastaların yol yürüme mesafesi kısalır. Yol yürümekle her iki bacağa ve kalçalara gelen ağrı ve kramplar nedeniyle hastalar dinlenme ihtiyacı duyarlar.
 
• Hastalar öne eğildiklerinde rahat ederler. Dik yürümeye çalıştıklarında ağrıları artar.

• Yürür ya da otururken bir bacakta kalçadan topuğa kadar yayılan ağrı ortaya çıkabilir.

KİMLERDE GÖRÜLÜR?

En sık 60’lı yaşlardan sonraki ileri yaşlarda görülür. Yavaş yavaş gelişir. Ancak değişik nedenlerle daha genç bireylerde de ortaya çıkabilir. 

NEDENLERİ NELERDİR?

Doğuştan dar kanal, dejenerasyon, omurilik kayması ve bel fıtığı olmak üzere 4 ana neden sayılabilir.

1- DOĞUŞTAN DAR KANAL (KONJENİTAL SPİNAL STENOSİS):

Bazı insanlar normale göre omurilik kanalları daha dar doğarlar. Bu durumda ileri yaşlarda dar kanal hastalığına yakalanma riski artar.

2- DEJENERASYON:
 
Yaşlanmayla birlikte diskler büzüşür, omurlararası mesafe daralır ve kanal içine doğru gelişen kemik çıkıntılar kanalın daralmasına neden olabilir.

3- OMUR KAYMASI:

Değişik nedenlerle bel bölgesindeki omurlar birbiri üstünden kaydığında da kanal daralması ortaya çıkabilir.

4- BEL FITIĞI:

Kalça üstüne düşme, ağır nesne kaldırma gibi ani travma ve hareketlerle gelişen büyük bel fıtıkları da dar kanal bulgularına neden olabilir.

TANI NASIL KONUR?

Omurilik kanalı darlığını göstermekte en iyi yol Magnetik Rezonans Görüntüleme´dir (MRG).  X ışınlarının kullanılmadığı bu yöntemde omurilik ve sinirlerin bası altında olup olmadığı görüntülenebilir. Bir diğer yöntem Bilgisayarlı tomografidir. BT´de kemik yapılar daha iyi görüntülenir. Ayrıca hekim gerek gördüğünde sinir ileti çalışmaları (EMG, UP) ya da kan testleri de isteyebilir.

TEDAVi:

Hastalarda bulgulara göre cerrahi ya da cerrahi olmayan tedaviler uygulanır. Bel kaslarını güçlendirici germe egzersizleri uygulanır. Bu egzersizler özel aygıtlarla yapılır. Gövde kasları güçlendirilerek hastanın bel çevresinde doğal bir korse oluşturulur. Daha ileri durumlarda omurilik zarı çevresine enjeksiyonlar yapılabilir.

Hangi yöntemin uygulanacağına hekiminiz karar verecektir. Ancak korse kullanılması tavsiye edilen bir durum değildir.

CERRAHİ TEDAVİ:
 
En etkin tedavidir. Geçmişte yapılan ve hastaların kaslarının iki taraflı açılıp tüm kanalın genişletilmesini gerektiren ameliyatlar artık geride kalmıştır. Günümüzde minimal invaziv cerrahi konseptine uygun olarak küçük bir kesiyle tek yanlı girişim yapılmakta, mikroskop altında uygulanan mikrocerrahi yöntemle kanalın her iki tarafı da serbestleştirilebilmektedir. Böylece hastalar 1 gün içinde ayağa kalkmakta ve günlük aktivitelerine devam edebilmektedirler. Bu yöntem ileri yaş grubunda ve diyabet, hipertansiyon, kalp hastalıkları gibi yandaş hastalıkları olan hastalarda güvenle uygulanabilmektedir.

AMELİYAT SONRASI DÖNEM:

Hastalar ameliyat günü ayağa kaldırılır ve 1 gün sonra taburcu edilir.

1. Hastalara ilk haftayı evde geçirmeleri ve omurga merkezi fizyoterapi bölümünce öğretilecek yürüme egzersizlerini yapmaları önerilir.
2. Hastalar omurga merkezi fizyoterapi bölümünde gövde kök kaslarını geliştirmek üzere izometrik egzersiz programına alınırlar.
3. Hastalar ikinci haftadan itibaren ev dışına çıkabilir ve günlük aktivitelerine dönebilirler.

DAR KANAL HASTALARINDA ENSTRÜMENTASYON GEREKLİ MİDİR?

Halk arasında platin takılması olarak adlandırılan ameliyatlar dar kanal hastalarının büyük bölümünde kesinlikle gereksizdir. Ancak omur kayması nedeniyle gelişen omurga dengesizliği durumlarında uygulanması gerekebilir.

HASTALAR HANGİ HEKİME BAŞVURMALIDIR?

Dar kanal bulguları gösteren hastaların birden çok tıp dalına gereksinimleri vardır. Bu nedenle hastalar her türlü tanı ve tedavi yönteminin uygulandığı omurga merkezlerine (spine center) başvurmalıdır.